Transponeren - Stap voor Stap gratis online muziekcursus
Wat is transponeren?
Stel: Je bent klarinettist en je wilt samenspelen met je buurmeisje dat
dwarsfluit speelt. Je pakt haar boek, en samen begin je aan het eerste
melodietje op bladzijde een.
Hoe lang zal dit samenspel duren denk je?
Ik schat niet langer dan een seconde of drie...
Het klinkt AFGRIJSELIJK ! ! ! Hoe komt dat?
Als een dwarsfluitist een C ziet staan en die speelt, dan klinkt er
inderdaad een C, want dwarsfluit is geen transponerend instrument.
Maar als een bes-klarinettist een C ziet staan en die speelt, dan is de
noot die klinkt geen echte C, maar een Bes.
De noot klinkt dus een hele toon lager dan er staat.
Zolang de klarinettist alleen speelt, of samen met andere instrumenten
die ook bes-instrumenten zijn, is er niets aan de hand, maar als de
klarinettist samen wil spelen met een niet-transponerend instrument
zoals fluit, piano, keyboard, viool, en nog heel veel andere instru-
menten, dan moet de klarinettist zijn partij overschrijven in een
andere toonsoort, waardoor de tonen zo klinken dat ze bij dat andere
instrument passen.
Het transponeren is samen te vatten in drie stappen:
1 - de juiste voortekens noteren.
2 - de noten secuur overschrijven in de juiste toonhoogte.
3 - de toevallige voortekens invullen.
Hoe we dat precies gaan doen leren we hieronder.
T I P ! Als je snel naar beneden scrolt en vluchtig hier en daar wat leest en
bekijkt, dan lijkt het een lang en ingewikkeld verhaal.
Doe dat dus niet!
Bekijk elk blok van deze pagina op je gemak, een voor een, neem er de
tijd voor, en schrijf het notenvoorbeeld ook werkelijk een keer over.
Als je dat gedaan hebt zal je merken dat het niet moeilijk is.
Hoe kom ik erachter of mijn instrument een transponerend instrument is?
Speel een C op jouw instrument en vergelijk de toonhoogte die je hoort
met een C die je op een piano aanslaat. (of een orgel of keyboard.)
Als de C die jij op jouw instrument speelde even hoog klinkt als de C van
de piano, dan is je instrument GEEN transponerend instrument.
Als de noot die op jouw instrument C heette op de piano een Bes is,
dan heb je een Bes-instrument.
Is jouw C op de piano een A? Dan heb je dus een A-instrument, enz.
Kom je er op deze manier toch nog niet achter, vraag het dan aan
iemand die op eenzelfde instrument speelt, of bijvoorbeeld aan je
muziekdocent, of aan een verkoper in een muziekwinkel.
Als je weet naar welke toonsoort je transponeren moet, dan mag je
doorgaan met het volgende blok:
Klik op onderstaande links om te leren transponeren voor:
