Cookies: Geplaatst door Virtual Sheet Music en Daisycon (affiliatie), en Statcounter (teller). Cookies verwijderen: Kijk onder Help in de toolbar van je browser en volg de instructies. Cookies voorkomen: Deze site niet meer bezoeken. De webmaster van deze site plaatst zelf geen cookies. De affiliatie- en tellercookies zijn onpersoonlijk en uitermate onschuldig.
Welkom op Margriets site!
Muziektijdschriften Muziektijdschrift Pianowereld Muziektijdschrift Akkoord Muziektijdschrift Luister Zing Magazine Muziektijdschrift Gitaar Bladmuziek van Psalmen CD's van Psalmen Bladmuziek van bekende klassieke componisten, voor alle instrumenten

Homepage met bio en het laatste nieuws PDF's van bladmuziek met composities van Margriet Verbeek PDF's met bladmuziek van volksliedjes en lichtklassieke muziek voor twee blokfluiten en klassiek gitaar PDF's met bladmuziek van kerstliederen voor instrumentaal trio Dubbel-CD met als onderwerp 'Natuur' - klassiek gitaar en klavier PDF's met leeg muziekpapier in tien verschillende versies Online transponeercursus Interview met Margriet Verbeek Recensies van composities van Margriet Verbeek

E-books voor e-reader in PDF, ePub en TXT Fantasy De verlorenen, door Margriet Verbeek Kerstverhalen om online te lezen, te printen of te downloaden voor e-reader Fantasy De troostlelie, door Margriet Verbeek Veelgestelde vragen Het hoe en waarom van het donatiesysteem Kleurpotloodtekeningen, gemaakt op Vlieland Linksverzameling Overzicht van deze site E-mail naar Margriet Verbeek
 
 
Transponeren - Stap voor Stap
gratis online muziekcursus

Hanukkahmuziek: Saxofoon-Piano    Kerstmuziek: Klarinet-Piano of Hoorn-Piano   
 
Wat is transponeren?

Stel: Je bent hoornist en je wilt samenspelen met je buurmeisje dat
dwarsfluit speelt. Je pakt haar boek, en samen begin je aan het eerste
melodietje op bladzijde een.
Hoe lang zal dit samenspel duren denk je?
Ik schat niet langer dan een seconde of drie...
Het klinkt zo raar, dat KAN niet goed zijn ! ! !

Hoe komt dat?

Als een dwarsfluitist een C ziet staan en die speelt, dan klinkt er
inderdaad een C, want dwarsfluit is geen transponerend instrument.
Maar als een hoornist een C ziet staan en die speelt, dan is de noot
die klinkt geen echte C, maar een F.
De noot klinkt dus vier tonen lager dan er staat.
Zolang de hoornist alleen speelt, of samen met andere instrumenten
die ook F-instrumenten zijn, is er niets aan de hand, maar als de
hoornist samen wil spelen met een niet-transponerend instrument
zoals fluit, piano, keyboard, viool, en nog heel veel andere instru-
menten, dan moet de hoornist zijn partij overschrijven in een
andere toonsoort, waardoor de tonen zo klinken dat ze bij dat andere
instrument passen.
Het transponeren is samen te vatten in drie stappen:

1 - de juiste voortekens noteren.
2 - de noten secuur overschrijven in de juiste toonhoogte.
3 - de toevallige voortekens invullen.

Hoe we dat precies gaan doen leren we hieronder.

T I P !
Als je snel naar beneden scrolt en vluchtig hier en daar wat leest en
bekijkt, dan lijkt het een lang en ingewikkeld verhaal.
Doe dat dus niet!
Bekijk elk blok van deze pagina op je gemak, een voor een, neem er de
tijd voor, en schrijf het notenvoorbeeld ook werkelijk een keer over.
Als je dat gedaan hebt zal je merken dat het niet moeilijk is.



Hoe kom ik erachter of mijn instrument een transponerend
instrument is?

Speel een C op jouw instrument en vergelijk de toonhoogte die je hoort
met een C die je op een piano aanslaat. (of een orgel of keyboard.)
Als de C die jij op jouw instrument speelde even hoog klinkt als de C van
de piano, dan is je instrument GEEN transponerend instrument.

Als de noot die op jouw instrument C heette op de piano een Bes is,
dan heb je een Bes-instrument.
Is jouw C op de piano een F? Dan heb je dus een F-instrument, enz.

Kom je er op deze manier toch nog niet achter, vraag het dan aan
iemand die op eenzelfde instrument speelt, of bijvoorbeeld aan je
muziekdocent, of aan een verkoper in een muziekwinkel.

Als je weet naar welke toonsoort je transponeren moet, dan mag je
doorgaan met het volgende blok:

 



Klik op onderstaande links om te leren transponeren voor:
 
 
een Bes-instrument (Si bemol)
(bijv. bes-klarinet, trompet of tenorsaxofoon)
 
een Es-instrument (Mi bemol)
(bijv. altsaxofoon of baritonsaxofoon)
 
een F-instrument (Fa)
(bijv. f-hoorn of althobo)
 
een A-instrument (La)
(bijv. a-klarinet)
 


Hanukkahmuziek: Saxofoon-Piano    Kerstmuziek: Klarinet-Piano of Hoorn-Piano   
 
Transponeren voor F-instrumenten
Stap 1 - Voortekens


Stel je voor dat we het volgende melodietje samen willen gaan spelen
met een viool, dan zullen we het eerst moeten aanpassen voor ons
F-instrument. Pak dus een vel muziekpapier, een potlood en een
gum, dan gaan we beginnen.

(Voor 't geval je geen muziekpapier hebt: onderaan deze pagina vind je
een link naar gratis te printen leeg muziekpapier.)

 
Voorbeeldmelodie:


 
Je ziet dat er tussen de G-sleutel en de maataanduiding een mol staat.
Die kun je niet zomaar overschrijven, want omdat wij in een andere
toonsoort gaan spelen gebruiken we ook andere kruizen en mollen.
Dat wordt dus de eerste vraag die we ons moeten stellen:
Welke voortekens hebben wij nodig?
In het geval van 1 mol is niets!
Een F-instrument heeft in zo'n geval geen voortekens.
Op je vel muziekpapier kun je nu dus de G-sleutel schrijven, en meteen
daarachteraan de maataanduiding.
Dat brengt ons tot het volgende resultaat:

 

 
Hoe weet je nu welke kruizen of mollen je moet schrijven aan het
begin van de notenbalk?
Daarvoor kijk je op de tabel hieronder.
Zoek in de linkerhelft de kruizen of mollen zoals ze staan in de
muziek die je transponeren wilt, dan zie je daarachter staan welke
voortekens je nodig hebt voor een f-instrument.

 


Tabel van Voortekens
voor F-instrumenten

 

 

Geen kruizen en geen mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf een kruis: een fis.


 

Een mol in de oorspronkelijke muziek?
Dan hoef je voor jouw instrument geen voortekens te gebruiken.


 

Twee mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf een mol: een bes.


 

Drie mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf twee mollen: een bes en een es.


 

Vier mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf drie mollen: bes, es, as.


 

Vijf mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf vier mollen: bes, es, as, des.


 

Zes mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf vijf mollen: bes, es, as, des, ges.


 

Zeven mollen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf zes mollen: bes, es, as, des, ges, ces.


 

Een kruis in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf twee kruizen: fis en cis.


 

Twee kruizen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf drie kruizen: fis, cis, gis.


 

Drie kruizen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf vier kruizen: fis, cis, gis, dis.


 

Vier kruizen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf vijf kruizen: fis, cis, gis, dis, ais.


 

Vijf kruizen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf zes kruizen: fis, cis, gis, dis, ais, eis.


 

Zes kruizen in de oorspronkelijke muziek?
Schrijf zeven kruizen: fis, cis, gis, dis, ais, eis, bis.

 


Transponeren voor F-instrumenten
Stap 2 - Noten overschrijven.

We hebben nu dus de sleutel, de voortekens en de maataanduiding op ons
papier staan.
Dan komen we nu aan de tweede stap: het invullen van de noten.

Als een F-instrument een C speelt, dan klinkt er in werkelijkheid geen C,
maar een F, hadden we bovenaan deze pagina ontdekt.
Vandaar dus ook dat we het een F-instrument noemen.

Als je nu bedenkt dat er een F klinkt als je een C speelt, wat zou je dan
moeten schrijven om een C te horen?
De F is vier noten lager dan de C, het F-instrument speelt dus blijkbaar
vier noten te laag. Als we nu eens vier noten hoger dan de C schrijven,
een G dus, zou dat dan misschien als een C gaan klinken?
Inderdaad!
Dan is dat dus wat we moeten gaan doen.
Alle noten uit het voorbeeldmelodietje schrijven we secuur vier tonen hoger
over.
Heel belangrijk is nu:

Schrijf alleen de noten over!
nooit ofte nimmer de toevallige kruizen, mollen of
herstellingstekens die tussen de noten in staan ! ! !

 
Misschien denk je: Maar dan klopt het straks toch niet?
Nee, dat is ook zo, maar dat lossen we later op.
Eerst overschrijven nu, alles vier tonen hoger, dus de D wordt een A,
de E wordt een B, de F wordt een C, en zo gaan we maar verder: alles
schuiven we vier plaatsjes omhoog:

 
 

 
 

 
En dit is hoe het er dan uit komt te zien.
Zie je wel dat het maar goed was dat onze oorspronkelijke melodie zo
laag was? Omdat je voor f-instrument vier tonen naar boven moet kun je
eigenlijk alleen lage muziek goed gebruiken voor je f-instrument.

 


Transponeren voor F-instrumenten
Stap 3 - Toevallige voortekens invullen.

 

 
 

 
Als we nu bovenstaande muziekstukjes met elkaar vergelijken zien we
natuurlijk meteen dat de derde maat zo nog niet klaar is.
In de oorspronkelijke muziek staan daar een herstellingsteken en een kruis,
wat doen we daarmee in onze overgeschreven muziek?
Gewoon overschrijven? Dus OOK een herstellingsteken en een kruis?
In geen geval!
Het zou trouwens ook nergens op slaan, want kijk maar, dan zouden we
een herstellingsteken voor de F zetten, maar die is in de voorgaande
maten toch nergens verhoogd of verlaagd?
Dat herstellingsteken zou dan toch geen enkele betekenis hebben?

Als we transponeren vergeten we eventjes de woorden: 'Kruis', 'Mol' en
'Herstellingsteken'. Daarvoor in de plaats kijken we wat ze precies DOEN
met de noten, en daarna besluiten we of we ze 'Verhogingsteken' of
'Verlagingsteken' noemen.

Een kruis VERHOOGT, dus noemen we dat een 'Verhogingsteken'.
Een mol VERLAAGT, dus noemen we dat een 'Verlagingsteken'.
Een herstellingsteken voor een Fis VERLAAGT de Fis naar F, in dat
geval noemen we het een 'Verlagingsteken'.
Een herstellingsteken voor een Bes VERHOOGT de Bes naar B, in dat
geval is het dus een 'Verhogingsteken'.

Kijk nu nogmaals naar ons notenvoorbeeld:.
 


 
Voor de Bes in de derde maat staat een herstellingsteken.
Wat doet dat herstellingsteken?
Het herstelt de Bes, het maakt er een B van, het VERHOOGT dus de noot.
Het is een verhogingsteken.
Dan moeten we in onze overgeschreven muziek ook een verhogingsteken
zetten voor de F.
Wat een is een verhogingsteken voor een F?
Juist, een kruis!

Voor de C in de noot daarna staat een kruis. Een verhogingsteken.
Dan moet ook onze G een verhogingsteken krijgen, dat is ook een kruis.
Zo komen we op het volgende resultaat:

 


 
En hiermee is de getransponeerde partij klaar, en kun je het gaan
samenspelen.
Op deze zelfde manier kun je alle muziek transponeren.
Veel succes ermee!

Margriet Verbeek
 


Hanukkahmuziek: Saxofoon-Piano    Kerstmuziek: Klarinet-Piano of Hoorn-Piano   
 

 

 

 
English translation please...
 

Ik wil wel een donatie overmaken, maar niet via PayPal...
 

Compositielessen  -  Klarinet  -  Saxofoon  -  Dwarsfluit  -  Beiaard  -  Blokfluit  -  Orgel  -  Piano
Harmonium  -  Marimba  -  Keyboard  -  Mezzosopraan  -  Mandoline  -  Gitaar  -  Mandola  -  Viool
 
 
Gratis online: eenvoudige volksliedjes voor 2 melodie-instrumenten en gitaar.
 
Gratis online: leeg muziekpapier om te printen.

 
 
    ds1.nl - Muziektijdschriften      Pianowereld      Akkoord      Luister      Gitarist      Slagwerk      Zing Magazine      Psalmen     

Tot ziens!
 
Top

URL:http//www.margrietverbeek.nl/transpo_f.html
© 2005 - 2013 by Margriet Verbeek
ALL RIGHTS RESERVED