Eddy van der Maarel en ik
In 2002 kwam ik via internet in contact met de Heimans en Thijsse Stichting,
en na wat heen en weer mailen leerde ik Eddy van der Maarel kennen, een
bestuurslid van de Stichting, niet alleen bioloog en ecoloog, maar ook
pianist.
Al snel kwamen we op het idee de Epipogonsonate eens uit te voeren tijdens
een bijeenkomst van de Heimans en Thijsse Stichting.
Dit gebeurde in het najaar van 2004. Ik had hiervoor de tweede gitaarpartij
bewerkt voor piano. We speelden zowel de Epipogonsonate, als de Vlielandsonate.
Na ons concert vroegen verschillende mensen ons of er een cd van te koop was.
Wij keken elkaar eens aan. Een cd... Leuk idee! Maar de Epipogonsonate en de
Vlielandsonate duren bij elkaar net een kwartier. Veel te weinig voor een cd.
De muziek van de cd
Toen begon het speuren naar geschikte muziek voor onze cd.
Al snel hadden we zoveel bijeen gesprokkeld dat we er een dubbel-cd van besloten
te maken. Het is bij elkaar meer dan twee-en-een-half uur muziek geworden.
Muziek van John Dowland, J.P. Sweelinck, J.S. Bach, Francois Couperin, Schumann,
Moesorgskij, Debussy, Bartok en nog vele anderen.
Ook minder bekende Nederlandse muziek zoals 'Vogels op de piano' van Andries
Hartsuiker, twee miniaturen van Mariska Meuzelaar, en veel van mijn eigen muziek.
Sfeerverschil tussen cd-1 en cd-2
De eerste cd heeft als titel: 'De natuur en de seizoenen' gekregen.
De tweede cd: De levende natuur'.
De muziek van de eerste cd is bespiegelender, wat weemoediger, dan de muziek
van cd-2. Op cd-2 staat meer muziek met een dierennaam, vooral de vlinder komt
aan bod: het is opvallend hoeveel muziek er (in allerlei talen) 'vlinder' genoemd is.
We hebben 17 vlinderstukken voor zowel gitaar als klavier op cd-2 gezet.
Het boekje naast de cd
Een ieder die de dubbel-cd bestelt krijgt daarnaast een wat groter geïllustreerd boekje.
Hierin staat veel informatie over alle 90 stukken die op de cd's gespeeld worden,
wordt er veel verteld over de achtergronden van de componisten en de tijd waarin ze
leefden. En natuurlijk wordt alles steeds in verband gebracht met ons onderwerp:
Natuur en Muziek.
Parelzaad
Het cd-album is uitgebracht onder
mijn label: "Parelzaad", met steun
van de Heimans en Thijsse Stichting
en van uitgeverij Opulus Press.
Natuurlijk geluid
Eddy en ik kozen ervoor om de opnames niet in een studio te laten opnemen,
maar om het zelf te doen, om het op die manier zo natuurlijk mogelijk te laten
klinken. Niet alleen omdat dat bij ons onderwerp paste, maar ook omdat we het
op die manier mooier vonden.
Een in een studio opgenomen cd krijgt zo gauw iets onpersoonlijks, is vaak een
beetje al te volmaakt, al teveel gladgestreken en opgepoetst.
Alle gitaaropnames zijn door mij gespeeld in het Witte Kerkje van Maassluis.
Gekozen vanwege de schitterende akoestiek voor gitaar.
Op de rechter foto kun je mijn gitaar klaar zien staan voor de laatste opname.
Het geluid van de ruimte
Onze muziek staat op de cd's zoals het in werkelijkheid gespeeld is.
(Zij het dat we het soms vele malen speelden voor we het goed genoeg vonden.)
Opgenomen in de ruimte die we gekozen hadden. Niet met een microfoontje in de
instrumenten. Juist de akoestiek van de ruimte voegt zoveel schoonheid toe.
Kleine bijgeluiden hebben we laten staan. Het verzetten van een voet, het schuivende
geluid van de vingers van de linkerhand over de toets van de gitaar, of zelfs - heel
zacht - iets als een ademhaling, of een onwillekeurig tikje tegen het instrument.
Ook kleine foutjes of kleine onhandigheden lieten we zo ze waren, zolang we het
gevoel hadden dat ze eerder tot de charme, de natuurlijkheid, van de cd bijdroegen,
dan dat ze storend waren.
Maar klinkt het niet amateuristisch als je bijgeluiden laat staan?
Allerminst!
We zijn zeer nauwkeurig te werk gegaan, hebben voortdurend de afweging
gemaakt wat we konden toestaan aan bijgeluiden, en wat beslist niet.
Soms zijn fout-gespeelde noten geen enkel probleem op een life-concert, maar op
een cd horen ze toch niet thuis. Ook de buitengeluiden werden vanzelfsprekend
meestal afgekeurd: De grasmaaier van de buurman, of - erger nog - het donderend
geraas van het legen van de glasbak naast de kerk, de voorbij rijdende ziekenauto.
Vogels zongen (helaas) nooit luid genoeg om hoorbaar te zijn op de cd.
Bij een regenbui hoopte ik dat dat een sfeervol effect zou geven, maar nee, het
klonk alleen als storende ruis op de opname. Niemand zou raden dat het regen was.
Afgekeurd dus. Wachten en overdoen...
Kinderstemmen
Wel goedgekeurd werden de (nauwelijks) hoorbare kinderstemmen bij een stukje
gitaarmuziek.
Een zeer oplettend luisteraar kan tijdens de eerste maten van 'Elfenbloemen in de
schaduwtuin' (gitaarsolo uit 'De Kruidtuin te Leuven') het roepen van spelende kinderen
op straat horen. (Misschien alleen hoorbaar met een hoofdtelefoon.)
Ik heb dit stukje gecomponeerd op een bloedhete dag, midden in de mooie kruidentuin
van Leuven. Er speelden toen ook kinderen om me heen. Daarom vond ik het extra
leuk dit bijgeluid te laten staan. Het hoort er eigenlijk bij.
De Octaafgitaar
De kleine gitaar op de foto hiernaast is
een octaafgitaar. Dat is een gitaar die
een heel octaaf hoger klinkt dan een
gewone klassieke gitaar.
Deze octaafgitaar is in 2007 gebouwd
door Hermann Graefe in Duitsland.
Alle negen stukjes uit 'Le papillon' van
Mauro Giuliani die op cd-1 staan, zijn
op deze octaafgitaar gespeeld.
De Klassieke Gitaar
De klassieke gitaar daarnaast is mijn
Helmut Hanika gitaar uit 1978.
Op deze gitaar is alle andere gitaar-
muziek gespeeld, zowel solo als
samen met de piano.
De Klaviermuziek
Alle klaviermuziek is gespeeld door Eddy van der Maarel thuis, op een
Östlind & Almqvist-vleugel uit 1930.
Alleen de Ooievaarsvlucht, dat lukte niet alleen, dat is voor vierhandig piano,
daarom heb ik hiervan de tweede partij gespeeld.
Hieronder zie je ons samen, net na de laatste opname van dat stuk.
(Dat we ermee klaar zijn zie je aan het boek: dat staat op de vleugel.)
Ooievaarsvlucht voor piano vierhandig
De Ooievaarsvlucht bestaat uit vijf delen, en staat in z'n geheel op de cd-2,
uitgevoerd door Eddy van der Maarel en Margriet Verbeek.
1 - De bergen van Antarctica
2 - Apen in het bos
3 - Woestijn
4 - De golven van de zee
5 - In Holland
Epipogonsonate voor twee gitaren
De Epipogonsonate bestaat uit vier delen en staat in z'n geheel op cd-2,
in een bewerking voor gitaar en piano,
uitgevoerd door Margriet Verbeek en Eddy van der Maarel.
1 - Op weg naar Harzburg - tien uur sporens
2 - Wandeling door het dal
3 - Klimmen, zoeken en springen, op de voet van de berg
4 - De epipogon gevonden:
Een bleke prinses, op de dichte mosvloer van 't donkere sparrenbos.
Vlielandsonate voor twee gitaren
De Vlielandsonate bestaat uit vier delen en staat in z'n geheel op cd-1,
in een bewerking voor gitaar en piano,
uitgevoerd door Margriet Verbeek en Eddy van der Maarel.
1 - Scholeksters bij de Noordzee
2 - Zeehonden op een zandplaat
3 - Twee atalanta's bij de Waddenzee
4 - Parnassia's voorbij het Posthuys
De Kruidtuin te Leuven, voor sologitaar
Sologitaar.
In zestien korte stukjes wordt de grote Leuvense kruidentuin doorwandeld,
het boek staat in z'n geheel op cd-1, uitgevoerd door Margriet Verbeek.
1 - Wandelend door Leuven op weg naar de Kruidtuin
2 - Smalbladig weegbree
3 - Guichelheil
4 - Rapunzel
5 - Waterlelie
6 - Bamboe
7 - De vissen in de vijver
8 - Hosta Blue Mammoth
9 - Elfenbloemen in de schaduwtuin
10 - Campanula Takesimana
11 - In de serre
12 - Liriodendron Tulipifera
13 - Wals voor een pomoloog
14 - De appelbomen
15 - De bijen bij de bramen
16 - Afscheid van de Kruidtuin.
De Toverhazelaar voor sologitaar, en een canon voor drie gitaren
De Toverhazelaar bestaat uit vijf stukken, drie daarvan staan op cd-2,
uitgevoerd door Margriet Verbeek.
1 - Thema met variaties
2 - Ruta
3 - The Squirrel (De eekhoorn)
Anja Eijgenraam is de eerste gast op deze
pagina. Zij heeft geen bijdrage geleverd aan
ons cd-album, maar haar mooie website
over natuur-muren vond ik helemaal passen
bij het onderwerp: Natuur.
Bloemen, vogels en andere dieren of mooie landschappen, op muren geschilderd
in een speelse, levendige eigen stijl, met warme kleuren.
Dat Anja veel van de natuur weet is ook goed te zien aan haar schilderingen.
Een vogel in de lucht is niet zomaar een vogel, maar een grauwe kiekendief of een
mantelmeeuw.
Geen willekeurige bloempjes in het gras, maar herkenbare bloemen en kruiden
die van nature op die plek voorkomen.
Daarbij is haar website een plezier om lange tijd mee bezig te zijn. Je ziet steeds
weer andere details van haar schilderingen naar voren geschoven worden.
Bekijk vooral ook haar galerij, zowel de muurschilderingen als de schilderijen. MuurNatuur - natuur-wandschilderingen van Anja Eijgenraam.
Annette Kruisbrink: natuurmuziek
De tweede gast van deze pagina is Annette Kruisbrink,
bij gitaristen welbekend.
Annette Kruisbrink heeft een boek met bijbehorende cd
uitgebracht die voor 100 % binnen ons natuuronderwerp
valt: Four Seasons, voor sologitaar.
Als je de titels van de stukjes bekijkt zie je vanzelf wat ik
bedoel. De stukjes zijn plezierig om te spelen. (Ik kan het
weten, ik heb het boek en de cd zelf ook.)
SPRING SUITE
1. Nature awakens
2. A new freshness
3. Birds preparing their nests
4. First steps of the fawn
5. The brook
6. Divine song of the nightingale
7. March of the snail
8. White tulips among the grass
SUMMER SUITE
9. The sun rises to its zenith
10. Bees collecting nectar
11. The frog and the water lily
12. The sea, touching the beach
13. The sunflower
14. A thunderstorm is gathering
15. The sun, disappearing behind the horizon
AUTUMN SUITE
16. The wind that blows
17. Dance of the spider
18. Withered leaf
19. Pearles of rain
20. Fog on the lake
21. The last flights of the swallows
22. The chestnut tree
23. Gusts of wind
24. The first snowflakes
WINTER SUITE
25. The sky is grey and dull
26. The owl heralds the cold
27. The snow, whirling about monotonously
28. Ice crystals
29. The moon illuminates the silent trees
30. Animal footprints
31. Flowers attempting to bloom
